ArticleIDPicAddressSubjectDate
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
Sunday 05 February 2012 - الاحد 13 ربيع الأول 1433 - يکشنبه 16 11 1390
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
لیست زبانهای سایت
 
 
 
 
 
 
 
 
 
مقالات دینی و اخلاقی
 
 
 
برخورد پيامبر با ياران‏ و اصحابش

  منابع مقاله: کتاب : اهل بيت عليهم‏السلام عرشيان فرش نشين          نوشته: حضرت آیت الله حسین ...

 1390-11-15
اوج بندگى‏ پيامبر صلى الله عليه و آله‏

  منابع مقاله: کتاب : اهل بيت عليهم‏السلام عرشيان فرش نشين          نوشته: حضرت آیت الله حسین ...

 1390-11-15
پنج برنامه اخلاقى از پيامبر صلى الله عليه و آله‏

       منابع مقاله: کتاب : اهل بيت عليهم‏السلام عرشيان فرش نشين          نوشته: حضرت آیت الله حسین ...

 1390-11-15
دعاهایی که به توصیه امام باید بخوانیم

  توصیه به خواندن زیارت آل یاسین امام زمان (علیه السلام) در توقیع شریفی می فرماید: «هرگاه خواستید به وسیله ی ما به خداوند بلند مرتبه ...

 1390-11-13
شیوه‎ های ارتباط با امام زمان(عج)

  باید به این نکته توجّه داشت که شناخت و ایمان نسبت به امام زمان - عجل الله تعالی فرجه الشریف - و استواری در آن، بر هر چیز دیگر، مقدم است ...

 1390-11-13
انتظار فرج، برترين اعمال (1)

  منابع مقاله: کتاب : ايمان و آثار آن            نوشته: حضرت آیت الله حسین انصاریان   بسم الله الرحمن ...

 1390-11-13
انتظار فرج، برترين اعمال (2)

  منابع مقاله: کتاب : ايمان و آثار آن            نوشته: حضرت آیت الله حسین انصاریان   بسم الله الرحمن ...

 1390-11-13
امام زمان عليه السلام فريادرس انسان‏ها

    منابع مقاله: کتاب : ايمان و آثار آن            نوشته: حضرت آیت الله حسین انصاریان   تا به اكنون ...

 1390-11-13
 
 
 
 
 
 
 
  • اصالت مَََهدويت و شخصيت وجودي امام مهدي(عجل الله تعالي فرجه) از تولد تا غيبت   
  • 1389-03-22 20:55:13  
  • تعداد بازدید : 119  
  • ارسال به دیگران
  •  
  •  
  • ولادت مهدي(عجل الله تعالي فرجه) از مسلمات است
    ولادت وجود مبارك امام «حجت بن الحسن المهدي» را به 255 يا 256 هجري قمري دانسته اند. بنابر اين اصل ولادت مهدي جزء مسلّمات تاريخ است و در اين تاريخ بين علما و محدثان و علماي فريقين هيچگونه اختلافي نيست. ابن خلكان مي نويسد: «او ، در روز جمعه نيمه ماه شعبان سنة 255 متولد شد. و هنگام درگذشت پدرش، پنج ساله بود. نام مادرش حمط است و برخي آن را نرجس نيز گفته اند.»

    مسعودي مي گويد: امام حسن عسكري در سن 29 سالگي در عهد خلافت المعتمد عباس درگذشت و او پدر مهدي منتظر است.

    مهدي (عليه السلام) پس از شهادت پدر كه در 5 سالگي او اتفاق افتاد از انظار غائب گرديد و تنها از طريق نواب خود كه عبارت بودند از: ابوعمر و عثمان بن سعيد اسدي، ابوجعفر محمد بن عثمان بن سعيد، ابوالقاسم حسين بن روح، ابوالحسن علي بن محمد سمري با پيروان خود ارتباط داشت.

    اين غيبت تا درگذشت محمد سمري (326 ﻫ . ق) غيبت صغري ناميده مي شود و پس از آن غيبت كبري آغاز مي گردد.

    كليه محققاني كه تولد حضرت مهدي را نقل كرده اند اشاره اي به وفات ايشان ندارند تنها تعدادي انگشت شمار امثال علاء الدوله سمناني و حافظ ذهبي و ابن حجر كمي گفته اند او پس از ولادت وفات يافت. اغلب علماي عامه نيز معتقدند كه «مهدي موعود» واقعيت دارد اما در آخرالزمان متولد مي گردد.



    القاب و عناوين
    القاب و عناوين امام مهدي(عجل الله تعالي فرجه) نيز از اهميت شاياني برخوردار است تا آنجا كه تعداد آنها را تا يكصد و هشتاد و دو اسم نوشته اند. برخي از اين عناوين بدين قرار است: احمد، ابوجعفر ،ابوابراهيم ، ابوتراب، احسان، بقيه الله، بلد الامين، بهرام ، بنده يزدان، برهان، باسط، بقيه الانبياء ، تمام ، جمعه، جابر ، جوار الكنّس ،‌ حجت، حجه الله ، حجاب ، حامد ، حاشر، خاتم الاوصياء ، خسرو، خازن، خليفه الله ، دابه الارض ، داعي ، راهنما، رب الارض ، سبيل ، شماطيل ، صاحب الغيبه، عاقبه الدار، غايب، خليل، فرج المؤمنين ، قائم، قيمه ، مسيح الزمان ، قاتل الكفره ، كاشف الغطاء ، كلمه الحق ، لسان الصدق ، منصور.



    مهدي(عجل الله تعالي فرجه) در قرآن كريم
    در قرآن كريم آنگاه كه از مسائل و حوادث آينده سخن مي گويد و از حكومت صالحان خبر داده پيروزي حق بر باطل را اعلام مي دارد مفسران اين آيات را با توجه به احاديث و روايات ، مربوط به ظهور مهدي(عجل الله تعالي فرجه) مي دانند.

    برخي از آن آيات بدين قرار است:

    الف: وعدالله الذين آمنوا منكم وعملوا الصالحات ، ليستخلفنهم في الارض كما اسختلف الذين من قبلهم .....

    ب: بقيه الله خير لكم ان كنتم مؤمنين .....

    ج: و نريد ان نمن علي الذين استضعفوا في الارض و نجعلهم ائمه و نجعلهم الوارثين.

    د: و لقد كتبنا في الزبور من بعد الذكر ان الارض يرثها عبادي الصالحون.



    مهدي(عجل الله تعالي فرجه) در كتب شيعه

    عالمان شيعي اعم از متقدمين و متأخرين كتب و رسالاتي متعدد پيرامون احوال مهدي(عجل الله تعالي فرجه) ، ظهور ، غيبت، انتظار، نظاير آن تأليف و تصنيف كرده اند كه به ذكر نام پاره اي از امهات اين كتب اشاره مي گردد:

    اصول كافي (كتاب الحجه) .............................................. كليني

    بحار الانوار................................................................علامه مجلسي

    الارشاد ..................................................................... شيخ مفيد بغدادي

    فصول نصيريه ............................................................خواجه نصيرالدين طوسي

    الغيبه .........................................................................شيخ طوسي

    اثبات الهداه .................................................................. حر عاملي

    الوجيزه في الغيبه .......................................................... سيد مرتضي علم الهدي

    الملاحم و الفتن ............................................................. رضي الدين سيد ابن طاووس

    الصحيفه المهدويه .......................................................... شيخ فضل الله نوري

    نويد امن و امان ............................................................ شيخ لطف الله صافي گلپايگاني

    قيام وانقلاب مهدي ، از ديدگاه فلسفه تاريخ ........................... مرتضي مطهري

    موعودي كه جهان در انتظار اوست ...................................  علي دواني



    مهدي(عجل الله تعالي فرجه) در كتب اهل سنت

    شماري از كتب اهل سنت كه احاديث مربوط به مهدي(عجل الله تعالي فرجه) و يا نامي و سخني از اين امام رفته است از اين قرار است:

    مسند ........................................................................... احمد حنبل

    صحيح ........................................................................ مسلم حجاج نيشابوري

    صحيح ........................................................................ بخاري

    مستدرك الصحيحين ........................................................ حاكم نيشابوري

    سنن ........................................................................... ابو داود بجستاني

    سنن ........................................................................... ابن ماجه

    فتوحات مكّيه ................................................................ محي الدين عربي

    الرساله ....................................................................... محمد بن ادريس شافعي

    شرح نهج البلاغه ........................................................... ابن ابي الحديد

    المنار .......................................................................... شيخ محمد عبده

    كشف الاسرار ............................................................... رشيد الدين ميبدي

    الجامع الصغير ............................................................... جلال الدين سيوطي

    مفاتيح الغيب ................................................................... امام فخر رازي

    الفصول المهمه ................................................................ ابن صباغ مالكي

    تاريخ بغداد .................................................................... خطيب بغدادي

    جامع الاصول ................................................................. ابن اثير

    فصل الخطاب .................................................................. پارساي نجاري



    نام وتوصيف مهدي(عليه السلام) در شعر شاعران به وفور آمده است. كه بيان حتي مجملي از آن جايي ديگر و فصلي ديگر مي طلبد.
    همچنين عالمان اهل سنت نظير ابو نعيم اصفهاني ، جلال الدين سيوطي، حماد بن يعقوب و ابن قيم جوزي كتبي خاص پيرامون حضرت مهدي(عجل الله تعالي فرجه) نوشته اند كه معروف همگان است.


    موعود در ساير اديان

    «سيري كوتاه در افكار و عقايد مختلف جوامع بشري چون مصر باستان، هند، چين ، ايران ويونان و نگاهي گذرا به افسانه هاي اقوام مختلف چون: اسلاو، ژرمن ، اففففففسن ها و سفلتها روشن و مسلم مي سازد كه همه اين افكار و عقايد (در انتظار موعود) از منبع شريف وحي سرچشمه گرفته است و ليكن در برخي از مناطق دور دست كه شعاع حقيقت كمتر تابيده است ،‌در طول تاريخ از فروغ آن كاسته شده ، فقط كلياتي از نويدهاي مهدي موعود(عجل الله تعالي فرجه) به جاي مانده است».



    و از اين قبيل است در منابع:

    انجيل: «كمرهاي خود را بسته ، چراغهاي خود را افروخته بداريد و شما مانند كساني باشيد كه انتظار آقاي خود را مي كشند كه چه وقت از عروسي مراجعت كند. .... زيرا در ساعتي كه گمان نمي بريد پسرانشان مي آيد.»

    تورات: «و نهالي از تنه يسي بيرون آمده ، شاخه اي از ريشه هايش خواهد شكفت و روح خدا بر او قرار خواهد گرفت ..... مسكينان را به عدالت داوري خواهد كرد و به جهت مظلومان زمين به راستي حكم خواهدكرد ...... جهان از معرفت خداوند پر خواهد شد.»

    زبور: زيرا كه شريران منقطع خواهد شد و اما منتظران خداوند، وارث زمين خواهند شد ..... و اما حليمان وارث زمين خواهند شد ..... و ميراث آنها خواهد بود تا ابد الاباد.»

    زردشتيان: «سوشيانس (نجات دهنده بزرگ) دين را به جهان رواج دهد، فقر و تنگدستي را ريشه كن سازد . ايزدان را از دست اهريمن نجات داده ، مردم جهان را همفكر و هم گفتار و همكردار گرداند.»

    هندوان: «اين مظهر ويشنو‌(مظهر دهم) در انقضاي كلي يا عصر آهن بر اسب سفيدي در حالي كه شمشير برهنة درخشاني به صورت ستاره دنباله دار در دست دارد ظاهر مي شود وشريران را تماماً‌هلاك مي سازد و خلقت را از نو تجديد و پاكي را رجعت خواهد داد ..... اين مظهر دهم در انقضاي عالم ظهور خواهد كرد.»
    در اسلام نيز مهدويت ريشه قديمي دارد و اختصاص به تشيع نداشته بلكه به اقوال پيامبر اكرم(صل الله عليه و اله) بر مي گردد.



    شبهات و اشكالات بر حضرت مهدي(عجل الله تعالي فرجه)

    شبهات واشكالاتي كه منافقان، مدعيان و معاندان بر حضرتش وارد ساخته اند ، شامل طول عمر. مدعيان امام زمان، مخالفان امام زمان، مسأله سرداب وپاره اي مسائل ديگر است كه در اينجا به طور موجز به آنها پرداخته مي شود.

    دراز عمري: زيست شناسان معتقدند عمر انسان حدّ و اندازه معيني ندارد و به قول وايزمن آلماني مرگ لازمة قوانين طبيعي نيست . و در عالم طبيعت از عمر ابد گرفته تا عمر يك لحظه اي همه گونه وجود دارد. طول عمر كه در قرنهاي اخير مورد قبول برخي نبوده و چون رؤيا تلقي شده است اكنون از نظر علم اصطلاحي تا حدي تحقق يافته و به واقع نزديك شده است و يا تحقيقاتي كه در باب انرژي اتمي به عمل آمده از 1940 به بعد به صورت علمي پر دامنه در آمد ..... رؤياي ديگر، يعني افزودن طول حيات، نيز با كشف داروها، وينامينها ، هورمونها و آنتي بيوتيكها تا حدي تحقق يافته است.
    بنابراين طول عمر، به هيچ وجه محال نيست. بلكه از نظر عقلي، و بينش ژرف علمي ، و امكان تحقيقي كه چندان بعيد نيست به ويژه اگر قدرت و خواست الهي را نيز بر آن بيفزاييم موضوع خاتمه يافته خواهد بود.

    «دانشمندان زيست شناس پس از يك عمر مطالعه در مسائل «بيولوژي» به اين نتيجه رسيده اند كه: جاي شگفت است كه انسان مي ميرد ، در حالي كه بافتها و سلّولهاي بدن او براي مدت نامحدودي قابل زندگي است! بيولوژيستها معقتدند كه زندگي دليل نمي خواهد ، مرگ دليل مي خواهد!»

    در طول تاريخ به افراد بسياري بر مي خوريم كه بيش از 1500 سال عمر كرده اند در حالي كه عمر حضرت ولي عصر(عجل الله تعالي فرجه) هنوز به 1200 سال نرسيده است!

    اينك به برخي از دراز عمران تاريخ اشاره مي رود:

    ذوالقرنين ...........................................................3000 سال

    ضحاك (بيوراسب) .............................................. 1200 سال

    حضرت نوح ....................................................... تا 2750 سال

    فريدون (پسر آبتين) ............................................... 1000 سال

    ضحاك دوم ..........................................................1000 سال

    جمشيد پادشاه ايراني و بينانگذار عيد نوروز ................. 2500 سال

    لقمان حكيم ........................................................... 3500 سال

    ريّان بن دومغ (پدر عزيز مصر) ............................... 1700 سال

    دومغ (پدر ريّان) .................................................... 3500 سال19





    مدعيان مهدويت

    همانگونه كه از عصر بودا تا زمان حاضر بسياري بوده اند كه ادعاي پيغمبري و نبوت داشته اند بسياري نيز پيدا شده اند كه مدعي مهدويت گرديده اند. في المثل از جمله كساني كه مدعي پيامبري شده اند مسيلمه در سال نهم هجرت و از اهل يمامه بود وادعا مي كرد او با پيامبر اسلام(صل الله عليه و اله) در رسالت شريك است. ديگري بيان بن سمعان بود كه با ادعاي الوهيت، عده اي ناآگاه را به دور خود جمع كرد ونيز از اين قبيل است:

    سبحاح بنت حارث (در آخر عهد پيامبر اسلام) ، طليحه بن خويلد اسدي (پس از رحلت حضرت رسول) ، محمد بن عبدالله بن مثني ، عامر بن يزيد معروف به خداش، ابن منصور عجلي (معتقد به عروج حضرت علي«ع» بود) ، مغيره بن سعيد (ماصر خلافت هشام بن عبدالملك)

    به طور كلي اين موضوع چنان اهميت پيدا كرد كه اعتضاد السلطنه از رجال عهد قاجاريه را بر آن داشت تا به تأليفي در اين مورد اقدام ورزد به نام المتبنيين يا طبقات المضلين و در آن كليه كساني را كه ادعاي پيغمبري داشته اند تا عصر خود جمع آوري كرده است و الحق از عهده اينكار نيز به خوبي بر‌آمده است.

    غرض از تهميد اين مقدمه آن بود كه روشن شود وقتي افرادي پيدا مي شوند كه ادعاي پيغمبري و حتي الوهيت نمايند بي ترديد مدعي امام زمان بودن ومنجي بشريت شدن نيز در ميان آنان يافت مي شود. نام برخي از مدعيان مهدويت بدين قرار است:

    شريعي: نامش حسن وكنيه اش ابومحمد واز صحابه امام علي النقي و امام حسن عسكري(عليه السلام) بود. وي اولين كسي است كه چنين ادعايي نمود.

    منجي خارجي مصري: وي مطلع از احكام نجومي بود و از آينده خبر مي داد . در سال كه خروج كرد مي گفت مهدي موعود است و عنقريب مالك مصر خواهد شد. تعداد مريدانش 133 نفر بودند.

    محمد بن تومرت: در مغرب زمين به ادعاي مهدويت خروج كرد. در برخي از تواريخ نسبت وي را چنين آورده اند، محمد بن عبدالله بن الرحمن بن هود بن خالد بن تمام بن عدنان بن صفوان بن سفيان بن جابر بن عطاء بن رياح بن يسار بن عباس بن محمد بن الحسن بن امير المؤمنين عليه السلام و الصلوه.

    مولدش سوس: (از اقصا بلاد مغرب) بود ود ر ايام جواني در عراق عرب نزد امام محمد غزالي و ابوالحسن طبراني علم آموخت و در زهد و تقوا معروف خاص و عام شود و در علوم شرعيه و اصول فقه و كلام مهرات كامل پيدا كرد.

    ابن بطوطه مردي مجهول النسب وا لحال را نقل مي كند كه در بلاد شام ادعاي مهدويت كرد و به پيروان خود وعده تمالك و تسخير شهرهاي شام را داد و ميان آنها تقسيم كرد، او به هر يك از مريدانش برگهايي از زيتون داد و آنان را به تسخير شهرها فرستاد و همه را به كشتن داد.

    محمود: مردي عالم ومنسوب به طايفه نقطوي است. در سده شش پس از هجرت از پسخان از توابع گيلان ظاهر گشت. وي تمامي شرايع و مصحف انبياء را مطابق عقيدة خويش تأويل مي كرد و خود رامهدي موعود مي دانست وي گفت من همانم كه پيامبر اسلام(صل الله عليه و اله) بر ظهور او خبر داده است و اينك دين محمد(صل الله عليه و اله) منسوخ و نوبت دين محمود است و گفته اند:

    رسيد نوبت زندان عاقبت محمود گذشت آن كه عرب طعنه بر عجم مي زد

    منقول است كه خواجه حافظ شيرازي نيز بر كيش محمود است و چون محمود بسيار بر ساحل رود ارس گذر داشته، حافظ فرموده :

    اي صبا گر بگذري بر ساحل رود ارس بوسه زن بر خاك آن وادي و مشكين كن نفس

    بر طبق اقوال، محمود خود را در خم تيزاب كشته است.

    سيد اشرف الدين ابراهيم: از سادات و عباد بود. دراواسط عمر خود سفري به خراسان كرد و در همانجا ساكن شد و بر اثر كراماتي كه داشت مريداني به دور او جمع شدند و گفتند او جز مهدي آخرالزمان نيست.

    سيد شرف در جنگي كه سال 663 با مغولان كرد كشته شد.

    امير تيمورتاش بن ابي چوبان: در عهد سلطان ابوسعيد بهادرخان ظهور كرد و چون پاره اي از دشمنان خود را برانداخت نخوتي در دماغش پيدا شد و با اغواي جمعي سكه و خطبه به نام خود زد و خود را مهدي آخر زمان خواند.

    عباس: مردي به نام عباس از غماره كه رودي است در نجد ادعاي مهدي موعود كرد. گروهي به متابعت او برخاستند. به دستور وي بسياري از بازارهاي فارس سوخته شد. وي در راه مراجعت از فارس به دست پيروان خود كشته شد.

    سيد فلاح: مسقط الراس او واسط و از شاگردان شيخ احمد بن فهد از اكابر صوفيه اثنا عشريه بود. در سال 828 ظهور كرد و تمامي اعراب خوزستان مانند شوشتر، دزفول و هويزه را به اطاعت از خود وادار كرد. وي با آنكه برخي از اطرافيانش او را منع مي كردند اظهار مي داشت مهدي موعود است وظهور خواهد كرد. چون ادعاي وي به گوش استادش (احمد بن فهد) رسيد به قتل او فتوي داد. هنگام اجراي حكم، او قرآن مجيد بيرون آورد و بر آن سوگند خورد و اظهار ندامت كرد.

    تويزي: در سال هشتم هجرت در دوران سلطنت يوسف بن يعقوب مردي از طايفه متصوفه به نام تويزي در رباط ماسه ظاهر گشت و ادعاي مهدويت كرد، اما چيزي نگذشت كه مردي از طايفه بني سكساك در خفا او را كشت.

    مهدي مصري: در سال 1798 ميلادي مطابق با 1213 هجري كه ناپلئون بناپارت در حال تصرف مصر و نواحي اطراف بود به وي خبر دادند كه مهدي نامي در مصر خروج كرده ومردم را اغوا كرده و گفته است از طرف خداوند مأمور است تا كفار را از مصر بيرون كند.

    ناپلئون پس از اطلاع بر اين امر فوجي را مأمور دفع او كرد. پيروان مهدي مصري در برابر توپ و تفنگ ناپلئون تاب نياورده شكست خوردند و خود او نيز مفقود الاثر گشت.



    مخالفان و منكران وجود مهدي(عجل الله تعالي فرجه)

    با آنكه مسئله مهدي منتظر چنان در ميان دانشمندان اهل سنت شهرت داشته ، و موضوع به قدري مسلم بوده است كه نمي بايد جاي ترديد براي كسي باقي گذارد. مع الوصف جاي بسي تعجب و مايه كمال تأسف است كه موضوع به اين روشني را برخي از متعصبان آنها مخدوش نموده اند و كساني مانند احمد امين و المهدي و المهدويه في الاسلام ، و سعد محمد حسن در المهدويه في الاسلام ، و فريد وجدي در دائره المعارف خود مسلم و طنطاوي در تفسير الجواهر ، محمد عبدالله عنان در مواقف حاسمه ، و غير اينان، پس از گذشت چهارده قرن از اين واقعيت، تمام مطالب كتابهاي خود را ناديده گرفته، و مسئله مهدي را افسانه اي پنداشتند كه فقط شيعه معتقد به آن است!»22 اينك به گروهي ديگر از اين مخالفان مي پردازيم:

    ابن حزم اندلسي: (متوفي 456 ﻫ) وي از نخستين كساني است كه در اين راه پيشقدم است و دركتاب خود بنام الففصَل تمهتهايي زده است كه خود منشاء انحراف عقايد ديگران به ويژه معاصران اهل سنت شده است.

    همچنين در تأليف ديگر خود به نام جمهره انساب القريش صفحه 61 با گستاخي مي نويسد: حسن عسكري آخرين امام رافضيان است و او اولاد نداشت!

    خطيب بغدادي: (463) در تاريخ بغداد (ج 7 ص 366) مي گويد ابو محمد الحسن بن علي و ديگر ذكر از نام فرزند ايشان نمي آورد.

    ابوالفرج جوزي: (597) نيز در تأليف خود موسوم به المنتظم به فرزند امام حسن عسكري(عليه السلام) اشاره اي ندارد.

    ابن كثير شامي: (774) در تاريخ خود البدايه و النهايه (ج 11) حتي نامي از امام حسن عسگري(عليه السلام) نمي برد.

    ابن خلدون: (808) مؤلف اثر معروف مقدمه، وي به طور كلي منكر همه احاديث مربوط به مهدي(عليه السلام) در تمامي منابع معتبر و صحيح اهل سنت است و با استدلالهاي واهي آنها را مورد انتقاد قرار مي دهد. البته گفتار او در اين مورد با مهدي فاطمي سر دودمان سلاطين فاطمي مصر كه خود بدانها منتسب بوده خلط شده و مبهم به نظر مي رسد زيرا در جايي ديگر عقيده دارد كه شخصي به نام مهدي از اهلبيت قيام خواهد كرد.

    علاء الدوله سمناني: به نقل از جامي در شواهد النبوه مي گويد: محمد بن الحسن العسكري متولد شد و به مقام قطبيت رسيد و سپس وفات يافت.23

    ابن حجر هيثمي (مكي) در صواعق محرقه آنجا كه از امام زمان نام مي برد. مي گويد وي در مدينه پنهان شد و از نظرها غايب گرديد و معلوم نشد كجا رفت!

    كار رسوايي اين عده معدود كه شايد از انگشتان دست تجاوز نمي كنند به آنجا رسيد كه محدث بزرگ ملا علي قاري از علماي ايشان كتابي به نام الرد علي من حكم و قضي بان المهدي الموعود جاء ومضي تأليف كرد.

    شبهات ديگر

    ابن حجر بنا به روايتي كه ترمذي در سنن خود روايت كرده حضرت مهدي(عجل الله تعالي فرجه) را از فرزندان امام حسن مجتبي(عليه السلام) مي دانند.

    برخي به خلاف گفته پيامبر حضرت مهدي را همنام پدر پيامبر اكرم(صل الله عليه و اله) مي دانند يعني عبدالله.

    برخي فرق در گذشته كه امروز ديگر اثري از آنها نيست در شخص حضرت مهدي(عجل الله تعالي فرجه) شك كرده اند چنانكه فرقه اي از كيسانيه مي گفتند محمد بن حنفيه ، مهدي(عليه السلام) است و فرقه اي پسر او ابوهاشم عبدالله را.

    برخي از اصحاب مغيره بن سعيد معتقد بودند او زنده است ود ر كوهي كه در نزديكي مكه است وعلميه ناميده مي شود منتظر خروج است.

    فرقه ناووسيه، كه منكر فوت حضرت صادق شده و ايشان رامهدي موعود مي دانستند.

    اسماعيليه خالصه، پسر امام صادق(عليه السلام) يعني اسماعيل را مهدي (عليه السلام) دانسته و معتقد بودند زنده است.

    واقفيه، كه حضرت موسي بن جعفر(عليه السلام) را مهدي(عليه السلام) مي دانستند.

    محمديه، كه پسر امام حضرت علي النقي 7 يعني محمد را امام قائم مي دانستند.

    عسگريه، كه امام حسن عسگري (عليه السلام) را غايب قائم مي دانستند.



    مسأله سرداب

    از طعن هايي كه مستقيماً بر شيعه وغير مستقيم بر مهدي(عجل الله تعالي فرجه) وارد شده موضوع سرداب است كه گفته شده امام زمان در آنجا غائب شده و از همانجا ظهور مي كند، و مسائلي نظير آن مانند گفتار ابن خلدون درمقدمه، كه در بحث از اثنا عشريه مي نويسد شيعيان عقيده دارند كه امام دوازدهم ايشان يعني محمد بن الحسن العسكري كه او را مهدي مي خوانند وارد سرداب خانه خود در رحله! شد و هنگامي كه مادرش بازداشت شد! همانجا غايب گرديد! و تاكنون منتظر او هستند.

    هر شب بعد از نماز مغرب اسبي را آورده جلو در سرداب مزبور مي ايستند، و او را به نامش صدا مي زنند و از وي مي خواهند كه خروج كند. ابن بطوطه در رحله اش محل سرداب را در رحله و قرماني در اخبار الدول ، در بغداد مي دانند، اما عالمان شيعي نظير اميني در الغدير و سيد محمد سعيد (هندي) در الامام الثاني عشر مي گويند داستان سرداب زشت ترين و نارواترين تهمتي است كه به شيعيان زده شده است.در اين مورد بايد گفت آن قسمت از خانه امام عسكري كه حضرت مهدي را پس از وفات پدرش در آنجا ديده اند والناصر لدين الله خليفه عباسي نيز آن را تعمير نمود براي شيعيان قابل احترام است و اگر اين قسمت حالت سرداب مانندي داشته خود سرداب براي شيعيان امتيازي ندارد بلكه به جهت بخشي از خانه اي است كه متعلق به امام حسن عسكري(عليه السلام) است. سخن را با بياني از امام باقر(عليه السلام) به اتمام مي رسانيم: « شنيديم ابوجعفر امام باقر(عليه السلام) مي فرمود: هر پرچمي كه پيش از قيام قائم برافراشته شود صاحبش طاغوت است.»


    نو يسنده : غليرض زرين چينان



    پي نوشت:

    1- خورشيد مغرب، ص 19.

    2- همان، ص 18.

    3- دانشمندان عامه و مهدي موعود، ص 40.

    4- نجم الثاقب ، ص 48 – 28 .

    5- نور، 55.

    6- هود، 86.

    7- قصص ، 5.

    8- انبياء ، 105.

    9- ترجمه يوم الخلاص ، (روزگار رهايي) ، ص 14.

    10- انجيل لوقا ، فصل 12، بندهاي 35 و 36.

    11- تورات ، اشعيا نبي ، فصل 11 ، بندهاي 1 - 10 .

    12- عهد عتيق ، كتاب مزامير ، مزبور 37 ، بندهاي 9 -12 و 17 – 18.

    13- جاماسب نامه ، ص 121.

    14- اوپانيشاد، ص 737.

    15- ترجمه يوم الخلاص ، ص 14 – 13.

    16- دايره المعارف فارسي ، ج 1 ، ص 609.

    17- خورشيد مغرب ، ص 193 – 214.

    18- ترجمه يوم الخلاص ، ص 251.

    19- ترجمه يوم الخلاص ، ص 258 – 257.

    20- مدعيان نبوت و مهدويت ، ص 105 – 52.

    21- همان مأخذ ، ص 279 – 222.

    22- دانشمندان عامه و مهدي موعود، ص 31 – 22.

    23- النجم الثاقب، ص 134.

    24- دانشمندان عامه و مهدي موعود، ص 36 – 32.

    25- النجم الثاقب ، ص 115 – 120 ( ياد آور مي شود مؤلف كتاب به كليه اشكالات پاسخ داده است.)

    26- كناب غيبت، ص 122.

    27- كتاب غيبت ، ص 122.

    فهرست توضيحي منابع:

    1- اتفاق در مهدي موعود(عجل الله تعالي فرجه) : سيد علي اكبر قرشي ، دفتر انتشارات اسلامي ، چاپ سوم ، 1373.

    2- خورشيد مغرب ، محمدرضا حكيمي ، دفتر نشر فرهنگ اسلامي ، چاپ چهارم ، تهران 1364.

    3- روزگار رهايي: (ترجمه يوم الخلاص) ، كامل سليمان ، ترجمه علي اكبر مهدي پور،م نشر آفاق (2 جلد) ، 1408 هجري قمري.

    4- دانشمندان عامه ومهدي موعود: علي دواني ،دارالكتب اسلاميه ، چاپ سوم، 1361.

    5- كتاب غيبت ، محمد ابراهيم نعماني،‌ترجمه سيد احمد فهري زنجاني ، دارالكتب اسلاميه ،‌ چاپ پنجم،1363.

    6- مدعيان نبوت و مهدويت : اعتضاد السلطنه ، تصحيح و حواشي هاشم رضي ، انتشارات آسيا، 1343.

    7- المهدي الموعود و دفع الشبهات عنه: (عربي) ،السيد عبدالرضا شهرستاني ، بي تا.

    8- خمسه حكيم نظامي گنجوي ، از روي چاپ معروف به طبع حسن ، بي تا ، بي تا.

    9- نجم الثاقب: حاج ميرزا حسين طبرسي نوري ، كتابفروشي علميه اسلاميه طهران، بي تا ، بي تا.

     
    نام :
    نام خانوادگی :
    E-Mail :
     
    متن نظر :
    میانگین :
    %0
    تعداد امتیازات :
    0
    انتخاب گزینه :
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
    اخبار جهان اسلام
     
     
     
    یهودیان تونس مهاجرت به فلسطین اشغالی را نپذیرفتند

      در واکنش به سخنان اخیر یکی از نمایندگان پارلمان رژیم صهیونیستی که از یهودیان تونس خواسته بود، پس از پیروزی اسلام‌گرایان در این ...

     1390-11-15
    هفدهمین المپیاد بین المللی قرآن و حدیث با موضوع بیداری اسلامی 16 بهمن برگزار می‏شود

      مرحله نهایی هفدهمین المپیاد بین المللی قرآن و حدیث با موضوع بیداری اسلامی و اخلاق و معنویت از تاریخ 16 بهمن لغایت 20 بهمن 1390 برگزار ...

     1390-11-15
    ویژه نامه ربیع الاول

      ویژه نامه ربیع الاول < آرشیو ویژه نامه ها < صفحه اصلي       ویژه نامه ربیع الاول اول ربیع ...

     1390-11-14
    اوصاف منافقين عصر حاضر از زبان استاد انصاريان

      استاد اخلاق حوزه علميه قم گفت: امروز دلار و دولت آمريكا به‌جاي بت‌هاي مكه و بت‌هاي قديم آفريقا و اروپا نشسته و ملت‌ها را در ...

     1390-11-14
    علت شکست های رژیم صهیونیستی در جنگ‏ها فاش شد

      روزنامه مذهبی اسرائیلی علت شکست های رژیم صهیونیستی در جنگ‏ را وجود نظامیان "فاسق" و لاابالی و "زنان بدکاره" در ارتش عنوان ...

     1390-11-14
    در سالروز آغاز امامت امام زمان (عج)؛ حوادث سامراء در هشتم و نهم ربیع‏الاول سال 260 هجری قمری

      نهم ربیع الاول، نه تنها نخستین روز امامت امام عصر علیه السلام است، بلكه آغاز دوره‏ای حیاتی و مهم در تاریخ شیعه نیز به شمار می آید. ...

     1390-11-13
    در سالروز شهادت ابوالحجة(ع) ؛ بارقه نور؛ نگاهی به نقش امام حسن عسگری(ع) در هدایت مردم

      به قلم: حجت الاسلام عباس جعفری   امام یازدهم(ع) بنابر وظیفه الهی و منصب امامت و هدایت راستین امّت به سوی برنامه های تعالی بخش ...

     1390-11-12
    به مناسبت دهه فجر؛ مستند یاران انقلاب از رادیو معارف پخش می‌شود

      قم نیوز: مدیر گروه خبر و برنامه‌های سیاسی رادیو معارف از پخش برنامه مستند یاران انقلاب به مناسبت دهه فجر به منظور معرفی برخی از ...

     1390-11-11
     
     
     
     
     
     
    پربازدیدترین مطالب
     
     
     
    العصر الجاهلي عند بحثنا حول جزيرة العرب اطلقنا على مرحلة ما قبل ظهور الإسلام تسمية العصر الجاهلي، واطلقنا على سكّان تلك البلاد تسمية عرب الجاهلية. ونود ان نشير هنا الى وجود شواهد دالة على ان هذا الاصطلاح ـ أي اصطلاح الجاهلية ـ قد ظهر بين المسلمين بعد ظهور الإسلام، حيث استلهموه من القرآن الكريم، واطلقوه على عصر ما قبل الإسلام وتبلور له مفهوم خاص حوله وذهب بعض المؤرخين المعاصرين الى القول بأنَّ هذه التسمية تُطلق على حقبة تناهز مائة وخمسين الى مائتي سنة قبل بعثة النبي محمد’ . ومع ان كلمة الجاهلية مشتقّة من الجهل، الا ان الجهل هنا لا يقع في النقطة المقابلة للعلم، وانما يقع في النقطة المقابلة للعقل والمنطق . وصحيح ان مجتمع جزيرة العرب كان مجتمعاً امياً يفتقر الى العلم ـ كما ذكرنا ـ بيد ان الثقافة الإسلامية اذا كانت قد اطلقت كلمة جاهل على ذلك المجتمع، وعبارة العصر الجاهلي على ذلك العصر، فذلك لا يُعزى الى افتقارهم للعلم فحسب، وانّما يُعزى الى رؤيتهم المغلوطة والبعيدة عن العقل والمنطق، وممارستهم لعادات وتقاليد خرافية والاتصاف องค์ประกอบของศาสนา ศาสนาในฐานะปรากฎการณ์ทางจิตและทางสังคม เป็นบ่อเกิดของคุณค่าและวัฒนธรรมและมีความสัมพันธ์กับชีวิตของมนุษย์อย่างแน่นแฟ้น ซึ่งมีความลึกซึ้งและมีองค์ประกอบมากมายหลายอย่าง แต่ที่ถือว่าสำคัญที่สุดมี 5 ประการคือ ข้อห้ามสำหรับมุสลิม สิ่งที่กล่าวมาทั้งหมดเป็นเพียงประเด็นหัวข้อที่หลักการอิสลามได้สอนไว้ ซึ่งแต่ละหัวข้อมีรายละเอียดปลีกย่อยอีกมากมาย จะขอนำเสนอรายละเอียดเหล่านั้นในโอกาสต่อไปตามความเหมาะสม ดังที่กล่าวไปแล้วว่าหลักการปฏิบัติตามคำสอนของศาสนาอิสลามแบ่งออกเป็นหมวดหมู่กล่าวคือ สิ่งจำเป็นต้องปฏิบัติ หากละเว้นถือว่ามีความผิดตามศาสนบัญญัติ สิ่งที่จำเป็นต้องละเว้น ถ้าหากฝ่าฝืนถือว่ามีความผิด ต้องถูกลงโทษ สิ่งที่สมควรปฏิบัติ หรือสนับสนุนให้ปฏิบัติซึ่งมีกุศลบุญมากมาย แต่ถ้าไม่ปฏิบัติจะไม่ถูกลงโทษ สิ่งที่ไม่สมควรปฏิบัติและไม่สนับสนุนให้ปฏิบัติ แต่ถ้าหากปฏิบัติจะไม่ถูกลงโทษ และสิ่งปฏิบัติหรือไม่ปฏิบัติมีผลเท่าเทียมกัน أسئلة و أجوبة - 11 سؤال 1001 :   من هو أوّل فرد قال بالتختم باليسار ؟جواب :   معاوية ؛ ورد ذلك في الغدير ج10/310 .(253)سؤال 1002 :   من هو الذي أقام أوّل حفلٍ بمناسبة عيد الغدير ؟جواب :   النبيّ الأكرم صلى‏الله‏عليه‏و‏آله‏وسلم ؛ ورد ذلك في الغدير ج1/269 .سؤال 1003 :   ...อารยธรรมอิสลาม อารยธรรมอิสลามได้ตกเป็นหนี้แห่งความเพียรพยายามอย่างไม่ลดละของ ประชาชาติมุสลิม ภายใต้เงื่อนไขเชื้อชาติที่หลากหลาย พวกเขาได้รับการหล่อหลอม ภายใต้หลักศรัทธาและความเชื่อต่อสายธารอันบริสุทธิ์จนสามารถทุ่มเทรับใช้อิสลาม ให้ก้าวไปสู่วิถีทางอันรุ่งเรืองและเป็นไปตามเจตนารมณ์อันสูงส่งของอิสลามได้อย่างมี ประสิทธิภาพ ซึ่งผลก็คือการที่พวกเขาได้วางรากฐานแห่งอารยธรรมอันมั่นคงตราบจนกระทั่ง ถึงปัจจุบันที่ประชาคมโลกต่างตกเป็นหนี้บุญคุณอารยธรรมอันรุ่งเรืองนี้Tudo sobre Irã Embora a população iraniana seja predominantemente composta de Arianos, como o nome "Irã" de fato revela, ela também é formada por vários grupos étnicos que, desde épocas remotas, apareceram e se fixaram na terra. A mais ou menos 15.000 anos atrás, quando o nível mar no interior do país começou a baixar, as terras mais altas do planalto já estavam habitadas. O povo desta região costumava viver da caça, porém, as mulheres começavam a cultivar a terra e, consequentemente, passavam a adquirir certo conhecimento de agricultura. A mais antiga das comunidades cujos traços foram descobertos e que absolutamente estão entre os povos mais antigos do mundo foi estabelecida em Sialk, próxima a cidade de Kashan. Nesta região, o comércio e a agricultura desenvolveram-se ao mesmo tempo e, por volta do 4° milênio antes de Cristo, Egito e Europa já costumavam importar trigo e cevada do planalto iraniano. • Membiarkan diri dalam Keadaan Junub Sampai Azan Subuh Jika orang junub sampai azan Subuh belum mandi atau jika tugasnya itu tayamum lalu dia belum juga bertayamum, maka pada beberapa keadaan puasanya batal: 1. Jika sampai azan Subuh sengaja tidak mandi atau jika tugasnya itu tayamum ternyata belum bertayamum: a. Pada puasa Ramadhan dan puasa qodho, puasanya batal. b. Pada selain puasa Ramadhan dan puasa qodho, pua-sanya tidak batal. 2. Jika lupa tidak mandi atau tidak bertayamum dan ingat setelah sehari atau beberapa hari: a. Pada puasa Ramadhan, puasanya pada hari-hari itu harus di-qodho. b. Pada puasa qodho Ramadhan, berdasarkan ihtiyath wajib, puasanya pada hari-hari itu harus di-qodho.* c. Pada selain puasa Ramadhan dan qodho-nya seperti puasa nazar atau puasa kaffarah, puasanya sah. 3. Jika pelaku puasa dalam kondisi tidur junub, dia tidak wajib langsung mandi dan puasanya sah. 4. Jika orang junub pada malam bulan Ramadhan tahu bahwa dia tidak bisa bangun sebelum Subuh untuk mandi, maka dia tidak boleh tidur, dan jika dia tidur dan tidak bisa bangun, maka puasanya batal. ประโยชน์ของการมีศาสนา ความสุขที่แท้จริงของมนุษย์ทั้งโลกนี้และโลกหน้า ขึ้นอยู่กับความศรัทธาที่ถูกต้องมั่นคง และการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ที่อิสลามได้กำหนดไว้ พร้อมทั้งนำเอาหลักการเหล่านั้นมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันทั้งที่เป็นหน้าที่ส่วนตัวและสังคม ด้วยเหตุนี้ มนุษย์จึงไม่สามารถปฏิเสธความจำเป็นของการมีศาสนาได้نتائج غزوة تبوك رغم ان هذه الغزوة التي كانت حافلة بالعسر والمشقّة لم يقع فيها قتال ولكن تمخّضت عنها تأثيرات ونتائج مهمة، نعرض قسماً منها في ما يلي: 1ـ عقد رسول الله في سفره هذا معاهدات صلح مع قبائل وامراء المنطقة الحدودية الواقعة بين الحجاز والشام، وضمن بذلك استتباب الأمن في هذه المنطقة، واطمأنَّ الى انهم لن يتعاونوا مع قيصر الروم. 2ـ تكوّن لدى قادة الجيش الإسلامي من خلال هذا العمل العسكري تصوّر تام عن طبيعة تلك المنطقة وتضاريسها ومشاكلها، وتعلّموا طريقة اعداد الجيوش في مواجهة القوى الكبرى يومذاك؛ ولعل هذا السبب الذي جعل اول بلد يفتحه المسلمون بعد وفاة الرسول’ هو الشام. 3ـ في ضوء هذا النفير العام تميز المؤمنون من المنافقين، وحصل نوع من الفرز Влияние СМИ на Африку Средства массовой информации являются важнейшими факторами знакомства африканцев с Западом и заимствования ими западных образцов. Ведь в самой Африке вследствие экономических затруднений не организован сбор и передача информации. А потому Африка превратилась в простого потребителя чужих новостей. Иностранные радио и телевизионные каналы готовят для африканских стран разнообразные программы, пропагандируя при этом свою культуру. Причем развлекательные передачи и фильмы обычно противоречат африканской культуре или, по крайней мере, не отвечают условиям жизни на этом континенте. Хотя СМИ передают различную информацию, к сожалению, в Африке в меньшей степени воспринимаются ее положительные стороны.
     
     
     
     
     
     
    آخرین مطالب پایگاه
     
     
     
    كرامات الرضويه(عليه السلام) اداى قرض خانمى علويه (سيده ) كه از اهل زهد و تقوى بود و مواظبت باوقات نمازهاى خود و ساير عبادات داشت و بواسطه تنگدستى و پريشانى دوازده تومان قرض دار شده بود و چون تمكن از اداى قرض خود نداشت در شب جمعه پنجم ربيع الثانى 1331 توسل بامام هشتم حضرت ابى الحسن الرضا (علیه السلام) جسته و الحاح بسيار كرده كه مرا از قرض آسوده فرما. پس خوابش ربوده . داستان هايي از سيرت حضرت امام رضا (ع) منبع: راسخون زندگانى حضرت امام رضا(علیه السلام) پر است از لحظاتى نورانى و شگفت انگيز كه دل شيفتگان را مى‏برد . نشانه موى پيامبر(صلی الله علیه واله) مردى از نوادگان انصار خدمت امام رضا(علیه السلام) رسيد. جعبه‏اى نقره‏اى رنگ به امام داد و گفتسيره شخصيتي امام رضا (عليه السلام) (1) خط‌مشي امام رضا (علیه السلام) در برابر حكومتها بخشي از زندگي امام علي بن موسي(علیه السلام) مربوط به دوران قبل از امامت ايشان مي‌شود كه 35 سال بوده است و در اين مدت، حاكماني چون منصور، مهدي، هادي و هارون ـ كه همه از خلفاي عباسي بوده‌اند ـ حاكميت داشته‌اند. پس از شهادت امام موسي بن جعفر(علیه السلام) و آغاز دوره امامت علي بن موسي(علیه السلام)، آن امام بيست سال ديگر را شاهد حاكميتهاي جور بود. از اين مدت، ده سال، در عصر خلافت هارون، چهار سال در عهد پرفراز و نشيب خلافت امين و سرانجام ادامه آن با زمامداري مأمون، همراه شد. شهادت امام رضا عليه السلام از زبان اباصلت هروي خبر از شهادت خویش به اباصلت اباصلت هروی می گوید: من در خدمت حضرت رضا علیه السلام بودم. به من فرمود:« ای اباصلت! داخل این قبّه ای که قبر هارون است، برو و از چهار طرف آن کمی خاک بردار و بیاور.» من رفتم و خاک ها را آوردم. آراء مختلف در مورد شهادت امام رضا عليه السلام برخى از فرقه‏هاى اسلامى معتقدند كه اطاعت از حكام واجب است و به هیچوجه نمى‏توان با آنان از در مخالفت درآمد و یا بر ضدشان قیام كرد. دیگر فرق نمى‏كند كه ماهیت ‏حاكم چه باشد، حتى اگر مرتكب بزرگترین گناهان شود و یا هتك مقدسات كند. معناى این عقیده آن است كه حاكم هر چند بی گناهان را كه از اولاد رسول خدا هم باشند بكشد، باز اطاعتش واجب و تمرّد از وى حرام است. این مساله جزء معتقدات برخى از فرقه‏هاى اسلامى است مانند: اهل حدیث، عامه اهل سنت، چه پیش و چه بعد از امام اشعرى كه خود او نیز به همین مطلب عقیده‏مند بود. ثامن الائمة ، على بن موسى الرضا(ع) دژ محكم الهي اسم آن بزرگوار على و كنيه او ابو الحسن الثاني و لقب مشهور او رضا است. عمر مبارك آن حضرت پنجاه و پنج سال بود. (1) در يازده ذى القعده سال 148 هجرى به دنيا آمد (2) و در سال 203 هجرى (3) در آخر ماه صفر به دست مأمون عباسى مسموم و شهيد شد. در مدح و رثاي علي بن موسي الرضا (عليه السلام) کوچه‌های خراسان (قيصر امين‌پور) چشمه‌های خروشان تو را می‌شناسند موج‌های پريشان تو را می‌شناسند پرسش تشنگی را تو آبی، جوابی ريگ‌های بيابان تو را می‌شناسند نام تو رخصت رويش است و طراوت مساله ولايتعهدى امام رضا عليه السلام بحث امروز ما يك بحث تاريخى و از فروع مسائل مربوط به امامت و خلافت است و آن، مسأله به اصطلاح ولايتعهد حضرت رضا عليه السلام است كه مأمون ايشان را از مدينه به خراسان آن وقت(به مرو) آورد و به عنوان ولى عهد خودش منصوب كرد، و حتى همين كلمه«وليعهد» يا «ولى عهد» هم در همان مورد استعمال شده، يعنى اين تعبير تنها مربوط به امروز نيست، مربوط به همان وقت است، انگيزه‏هاي مامون از ولايتعهدي امام رضا (عليه السلام) چشمداشت مامون از گرفتن بیعت ‏برای ولایتعهدی امام رضا(علیه السلام) تامین هدفهایی بود که به اجمال ذیلا بیان می‏گردد: نخستین هدف: احساس ایمنی از خطری که او را از سوی شخصیت امام رضا(علیه السلام) تهدید می‏کرد. شخصیتی نادر که نوشته‏های علمیش در شرق و غرب نفوذ فراوان داشت و نزد خاص و عام - به اعتراف مامون - از همه محبوبتر بود. در صورت ولیعهدی، او دیگر نمی‏توانست مردم را به شورش یا هر گونه حرکت دیگری بر ضد حکومت، دعوت کند. زندگانى امام على بن موسى الرضا (عليه السلام) (2) موضعگيرى چهارم امام ـ عليه السلام ـ چون به مرو رسيد ماهها گذشت و او همچنان از موضع منفى با مأمون سخن مى گفت . نه پيشنهاد خلافت و نه پيشنهاد وليعهدى ـ هيچ كدام ـ را نمى پذيرفت تا آنكه مأمون با تهديدهاى مكرر به قصد جانش برخاست .