Novo akademsko interesovanje za ovaj predmet se probudilo poslije Iranske revolucije 1979-e godine. Mada su Zapadni orijentalisti oduvijek cijelu ovu stvar posmatrali sa interesovanjem i radoznaloscu. Vjerovatno najstariji rad predstavlja djelo pod nazivom "Cudesna uloga Hasana i Huseina" od Sir Luisa Pelija objavljeno 1879-e godine u Engleskoj. Noviji vazan doprinos su dali G.E. van Grunbaum (Kalifornija), Anemari Simel (Harvard)i Piter Dz. Celkovski (Njujorski Univerzitet). Najuglednija od njih su radovi Pitera Dz. Celkovskog koji je izucavao rituale i obrede u vezi odrazavanjar Huseinovog mucenistva od Kariba do IndoPakistanskog podkontinenta. Nazalost, uprkos teskom poslu koji je Celkovski obavio njegov prilaz u ovim izucavanjima je bio veoma plitak, njegovi nalazi su vise nego povrsni a neki njegovi zakljucci su logicke greske. Razlog lezi u tome sto je on obrede posmatrao iz daljine, a sto mu nije doprinjelo uspjehu, kao i sto nije pokusao da shvati strast koja se nalazi u osnovi i duhovnost ove institucije.
Slijedi jedan primjer:

Neki nagovjestaji o grijehovima Sija i o spasonosnoj prirodi Huseinove smrti u predmetu, dovode tragediju Kerbele od istorijskog do sadasnjeg vremena. Ucesnici i posmatraci osjecaju kao da su sami odgovorni za Huseinovu smrt kao oni koji su ga izdali i napustili 61 godine (680 god)

Izjednacavanje Huseinovih sljedbenika sa njegovim ubicama je tako gadno i za njegove sledbenike sasvim odvratno. To nije sve. Celkovski pravi drugu primjedbu koja je dijametralno suprotna onome sto je rekao iznad.

Znacaj obreda mora da se posmatra sa individualnog kao i sa zajednickog stanovista. Oboje, i ucesnici i posmatraci, sebe poistovjecuju sa Huseinom

Kako mogu ljudi koji sebe poistovecuju sa Huseinom da se u isto vrijeme identifikuju sa njegovim ubicama i da se osjecaju odgovornim za njegovo ubitstvo? Ocigledno da prije pisanja svog rada autor nije na jedan ili drugi nacin bio u stanju da sredi svoje misli.

Ma sta da se desilo, u Julu 1984 godine je u Londonu odrzavanjem konferencije proslavljena 1400-ta godisnjica Huseinovog rodjenja. Piter Celkovski je na njoj procitao referat i svoj govor je zakljucio primedbama vrlo slicnim onim u prvom citatu. Publika je bila uznemirena. Jedan clan se u ovom pitanju razisao sa Celkovskim. On je bio vidljivo potresen jacinom reakcije. Nakon sto se prasina slegla, odveo sam ga na stranu i pokusao da mu objasnim da je bilo nelogicno stvoriti misljenje o tome kako jedna grupa ljudi osjeca odredjenu stvar, bez razgovora sa njima. Sad kad je vidio reakciju publike, trebalo je da preinaci svoje misljenje o ovom predmetu. Medjutim, za nekoliko minuta sam shvatio da me on nije poslusao. Bio je veoma zadovoljan time sto je izazvao polemiku i uzivao je u raspravi koja je usledila poslije njegovih primjedbi. Kasnije sam saznao od drugih da je on na mnogim skupovima u Indiji i SAD-a vec iznosio slicne primjedbe.

Mada je Celkovski izradio zanimljivo djelo puno povrsnih detalja i sjajnih fotografija, on nije uspeo da pruzi realnu sliku duhovnosti koja se krije u psihologiju oplakivanja i zaljenja. Na primjer, on je naveo tacne bjeleske o velikom stepenu ucesca neMuslimana u odrzavanju Muharema u Indiji, ali nije bio u stanju da otkrije njegovo stvarno znacenje i uticaj na zajednicu. Dio razloga lezi u tome sto je Celkovski student Drame a ne Religije.

Huseinovi sljedbenici obavljaju razne postupke zaljenje i oplakivanja iz duboke vjerske obaveze i to smatraju cinom obozavanja Allaha, strogo preporucenim od Imama. Zainteresovane citaoce za vise detalja upucujemo na odlicno djelo poznato kao Tewrat-ul-Husein od Libanskog ucenjaka Sejha Muhameda Mahdi Sems-ud-Dina, prevedenog na engleski od Dr.Hauarda od Edinburga.

Kad neko u porodici umre, clanovi ne zale mrtvog. Umjesto toga oni zale Huseina i druge sehide Kerbele. Cak i kad se u porodici neko vjenca, proslava se zavrsava medzlisom za Huseina. Jos jedan aspekt ovoga, koji se jos proucava, jeste uticaj ovog istinskog zaljenja i oplakivanja na individualce. Zato sto se u zaljenju moze osloboditi kolicina psiholoskog pritiska. Covjek najjace konstrukcije koji ne bi ustuknuo pred kisom metaka, moze se vidjeti nekontrolisano ozaloscen i uplakan.

Aktivno ucesce neMuslimanske populacije u godisnjen odrzavanju Muharema u Indiji je premostilo Hindu-Muslimanski klanac u svakom djelu drustva. Mnogi Hindu pjesnici napisali su poboznu poeziju o Kerebli. Vec je pomenut Radza od Gwaliora.

Anemari Simel je obavila veoma zanimljivo posmatranje. Komentarisuci jednu scenu ulicne drame o Kerbeli, ona kaze:
U jednoj od scena, Hasan i Husein su prikazani kako se bore rame uz rame zajedno. To je istorijski netacno, ali je psiholoski tacno.

NeMuslimanski istrazivac posmatrac rituala je otkrila logicki nedostatak, ali je otisla dublje u njegovom prosudjivanju i znacenju da bi shvatila duh koji se krije iza njega, i uspjela je u tome. Naravno, Hasan je umro od trovanja deset godina prije Kerbele, dok je Husein poginuo u borbi. Ne postoji nacin da su njih dvojica mogla poginuti boreci se zajedno. Ali zato sto ih njihovi sledbenici podjednako postuju kao Imame, i sto su obojica heroji u njihovim posebnim slucajevima, drama za njihove sledbenike prenosi ujedinjenu poruku.

Za neMuslimanske posmatrace ponasanje zaljenika izgleda veoma zestoko i ponekad strasno. Medjutim, zaljenici nisu opasni. Mada, dok pisem ovo, Enciklopedija Britanika letimicno pominje da su zaljenici jednom prilikom grubo doticali strance. Ovo je pogresna predstava koja zahtjeva pojasnjenje.

Cijela predstava je prikaz koji ima namjeru da objelodani Huseinovu poruku. NeMuslimanski posmatraci su uvjek najdobrodosliji da posmatraju prouce i postave pitanja. Medjutim, predstava je sama po sebi vazan dogadjaj, i zaljenici od posmatraca ocekuju odredjen stepen postovanja. Tako je moguce da prezanesen i najmanje obrazovan zaljenik ucini izuzetak na postupak posmatraca, sto je u njegovom misljenju sasvim nevino. Da navedem jedan primjer: prije trideset godina bio sam u povorci Muharema koja se kretala glavnim ulicama Karacija u Pakistanu. Sa obije strane ulice ljudi su sa balkona posmatrali povorku. Vecina njih su bili stranci.

Primjetio sam jedan Evropski (ili Americki) par kako se grli i ljubi. Grljenje i ljubljenje na javnim mestima, cak i izmedju muza i zene, se u Istocnim drustvima ne odobrava. Ocigledno takvo ponasanje (grljenje i ljubljenje) na tako vaznom dogadjaju kao sto je Muharem je izazivanje cistog Muslimanskog gnjeva na prekrsitelje.

Slucajno paru se nije nista djesilo. Ali to je ona vrsta stvari koje neMuslimanskim posmatracima mogu stvoriti probleme.

Za vrijeme Muharema 1984 godine zadesio sam se u Bahreinu. Evropljani koji su radili sa mnom su pokazali interes i zeljeli da saznaju nesto vise o Azi, ali su u isto vrijeme bili nevoljni da odu i pogledaju povorku. Poveo sam svoja dva Evropska prijatelja da vide proces Erbain. U isto vrijeme, objasnio sam im razne stvari vezane za povorku. Nije bilo nikakvih nezgoda tamo, i moji prijatelji su otkrili da je njihov strah bio apsolutno neosnovan.