ความขันติในมุมมองของอัลกุรอานและฮะดีษ

มุฮักกิกฏูซีถือว่าความขันติคือการควบคุมจิตของตนให้หลุดพ้นจากความอ่อนแอขณะเมื่อเจออุปสรรคและปัญหาและท่านรอฆิบอิศฟะฮานีกล่าวไว้ในหนังสือมุฟรอดาตของท่านว่า“ ความขันติคือการควบคุมตนเองขณะเมื่อประสบความยากลำบากต่างๆอาหรับจะกล่าวกันว่า“ ศอบัรตุดดาบบะฮ์” กล่าวคือฉันได้ขังสัตว์ไว้โดยไม่มีหญ้าดังนั้นความขันติก็คือการควบคุมจิตโดยวางอยู่บนพื้นฐานของสติปัญญาและหลักการศาสนา”

เป็นการดีกว่าที่เราจะกล่าวว่า:  ความขันติคือศูนย์รวมของพลังและความแข็งแกร่งของจิตซึ่งผลที่ตามมานั้นก็คือจะทำให้จิตไม่อ่อนไหวต่อปัญหาและอุปสรรคต่างๆและจะทำให้จิตไม่ยอมจำนนต่ออำนาจฝ่ายต่ำโดยที่ว่าการทำตามปัญญาและหลักการศาสนานั้นกลายเป็นเรื่องง่ายสำหรับเขาผู้นั้นและเช่นกันความขันติคือการควบคุมจิตของตนให้หลุดพ้นจากความทุกข์ความกังวลที่มีอยู่ในจิตใจจากคำพูดและการกระทำที่ไม่เหมาะสมขณะเมื่อประสบกับความทุกข์ต่างๆอีกทั้งหักห้ามจิตของตนไม่ให้กระทำบาปและควบคุมจิตของตนให้ตั้งมั่นอยู่บนการภักดีทั้งหมดนี้ก็จะกลายเป็นเรื่องง่ายสำหรับผู้ที่มีขันติธรรม

ตามคำนิยามที่กล่าวมาเราสามารถชี้ให้เห็นถึงคุณสมบัติบางประการของความขันติได้ดังนี้เช่นความกล้าหาญในสมรภูมิรบซึ่งตรงข้ามกับความขลาด, การเก็บรักษาความลับซึ่งตรงข้ามกับการเปิดโปงความลับ, การออกห่างจากการทำบาปซึ่งตรงข้ามกับการทำความชั่ว, การเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ซึ่งตรงข้ามกับความตระหนี่และฯลฯ

จะได้รับพลังอันนี้มาด้วยกับการฝึกฝนควบคุมจิตของตนโดยวางอยู่บนพื้นฐานของปัญญาและหลักการศาสนาเมื่อประสบกับปัญหาและอุปสรรคต่างๆส่วนมากอัลกุรอานและฮะดีษจะกล่าวถึงความขันติต่อปัญหาและอุปสรรคที่ได้ประสบในขณะเดียวกันก็กล่าวถึงความขันติต่อด้านอื่นๆไว้ไม่น้อยเช่นกัน
อัลกุรอานกล่าวถึงเรื่องความขันติไว้ว่า:

اصْبِرْعَلَىمَاأَصَابَكَإِنَّذَلِكَمِنْعَزْمِالأمُورِ

และจงอดทนต่อสิ่งที่ประสบกับเจ้าแท้จริงนั่นคือส่วนหนึ่งจากกิจการที่หนักแน่นมั่นคง(ซูเราะฮ์ลุกมานโองการที่17)

اصْبِرُواوَصَابِرُوا

จงอดทนและจงต่างอดทนซึ่งกันและกัน(ซูเราะฮ์อาลิอิมรอนโองการที่200)

فَاصْبِرْعَلَىمَايَقُولُونَ

ดังนั้นเจ้าจงอดทนต่อสิ่งที่พวกเขากล่าวถึง(ซูเราะฮ์กอฟโองการที่39)

فَاصْبِرْإِنَّوَعْدَاللَّهِحَقٌّ

ดังนั้นเจ้าจงอดทนเพราะแท้จริงสัญญาของอัลลอฮ์นั้นเป็นสัจธรรม(ซูเราะฮ์ฆอฟิรโองการที่55)

وَلِرَبِّكَفَاصْبِرْ

และเพื่อพระผู้อภิบาลของเจ้าเท่านั้นจงอดทน(ซูเราะฮ์มุดดัษษิรโองการที่7)

فَاصْبِرْلِحُكْمِرَبِّكَ

ดังนั้นจงอดทนต่อบัญชาของพระผู้อภิบาลของเจ้า(ซูเราะฮ์กอลัมโองการที่47)

وَاصْبِرْوَمَاصَبْرُكَإِلابِاللَّهِ

และจงอดทนเถิดและการอดทนของเจ้าจะมีขึ้นไม่ได้เว้นแต่ด้วย(การเตาฟีกของ) อัลลอฮ์(ซูเราะฮ์นะหล์โองการที่127)

وَتَوَاصَوْابِالصَّبْرِ

และจงตักเตือนกันและกันให้มีความอดทน(ซูเราะฮ์อัศร์โองการที่3 )

وَاسْتَعِينُوابِالصَّبْرِ

และพวกเจ้าจงอาศัยความอดทน(ซูเราะฮ์บะเกาะเราะฮ์โองการที่45)

وَبَشِّرِالصَّابِرِينَ

และเจ้าจงแจ้งข่าวดีแก่บรรดาผู้อดทนเถิด(ซูเราะฮ์บะเกาะเราะฮ์โองการที่155)

وَاللَّهُيُحِبُّالصَّابِرِينَ

และอัลลอฮ์นั้นทรงรักผู้ที่อดทนทั้งหลาย(ซูเราะฮ์อาลิอิมรอนโองการที146)

إِنَّاللَّهَمَعَالصَّابِرِينَ

แท้จริงอัลลออ์นั้นทรงอยู่ร่วมกับผู้อดทนทั้งหลาย(ซูเราะฮ์บะเกาะเราะฮ์โองการที่153)

إِنِّيجَزَيْتُهُمُالْيَوْمَبِمَاصَبَرُوا

แท้จริงข้าได้ตอบแทนรางวัลให้แก่พวกเขาแล้วในวันนี้เพราะพวกเขาอดทนแท้จริงพวกเขาเท่านั้นเป็นผู้ได้รับชัยชนะ(ซูเราะฮ์มุอ์มินูนโองการที่111)

وَلَنَجْزِيَنَّالَّذِينَصَبَرُواأَجْرَهُمْبِأَحْسَنِمَاكَانُوايَعْمَلُونَ

และแน่นอนเราจะตอบแทนบรรดาผู้อดทนซึ่งรางวัลของพวกเขาที่ดียิ่งกว่าที่พวกเขาได้เคยกระทำไว้(ซูเราะฮ์นะหล์โองการที่96)

أُولَئِكَيُجْزَوْنَالْغُرْفَةَبِمَاصَبَرُوا

เขาเหล่านั้นจะได้รับการตอบแทนในการที่พวกเขาอดทน(ซูเราะฮ์ฟุรกอนโองการที่75)

نِعْمَأَجْرُالْعَامِلِينَ الَّذِينَصَبَرُوا

ช่างเป็นรางวัลที่ประเสริฐของผู้กระทำความดี59. คือบรรดาผู้อดทน(ซูเราะฮ์อันกะบูตโองการที่58-59)

وَجَزَاهُمْبِمَاصَبَرُواجَنَّةًوَحَرِيرًا

และพระองค์จะทรงตอบแทนแก่พวกเขาด้วยสวนสวรรค์และอาภรณ์ไหมแพรเนื่องเพราะพวกเขาอดทน(ซูเราะฮ์อินซานโองการที่12)