โองการที ๖

اِهْدِنَاالصِّراطَالمُسْتَقِيْمَ

ความหมาย (โอ้ อัลลอฮฺ) โปรดชี้นำเราสู่แนวทางอันเที่ยงตรงคำอธิบาย

๑. คำว่าصِرَاطแนวทาง (๑)ถูกกล่าวไว้ในอัล- กุรอานมากกวา ๑๐ ครั้งนั้นชี้ให้เห็นว่าการเลือกแนวทางความคิดและความเชื่อที่ถูกต้องถือเป็นเครื่องหมายแห่งบุคลิกภาพของมนุษย์

๒. อัล-กุรอานกล่าวถึงการชี้นำไว้ ๒ ประเภทกล่าวคือ

ก. การชี้นำด้วยกฎเกณฑ์ธรรมชาติของการสร้างสรรค์ (ฮิดายะฮฺตักวีนียะฮฺ) เช่นการชี้นำผึ้งให้รู้จักวิธีดูดน้ำหวานจากดอกไม้และวิธีสร้างรวงรังของมันให้เป็นรูปหกเหลี่ยม หรือตัวอย่างเช่นการชี้นำนกในการอพยพย้ายถิ่นของมันในช่วงฤดูหนาวและฤดูร้อนอัล-กุรอานได้กล่าวถึงการชี้นำประเภทนี้ว่า

رَبُّنَاالَّذِىاَعْطَىكُلَّشَيْءٍخَلْقَهُثُمَّهَدَى

ความว่าพระผู้อภิบาลของเราคือผู้ทรงให้กำเนิดแก่ทุกสรรพสิ่งหลังจากนั้นพระองค์ทรงชี้นำทาง(ฎอฮา 10)

ข. การชี้นำโดยการบัญญติ กฎเกณฑ์และข้อปฎิบัติต่าง ๆ (ฮิดายะฮฺตัชรีอียะฮฺ)ซึ่งได้แก่การชี้นำของบรรดาศาสนทูต (นบี) ของอัลลอฮฺ (ซบ.)

๓. ในชีวิตมนุษย์มีแนวทางหลากหลายอยู่เบื้องหน้าเขาซึ่งเขาต้องเลือกเอาแนวทางใดแนวทางหนึ่งจากแนวทางเหล่านี้

-แนวทางของอารมณ์ใฝ่ ต่ำของตนเอง

-แนวทางของความปรารถนาและความต้องการของประชาชน

-การกระซิบกระซาบของชัยฏอน

-แนวทางของผู้อธรรม

. แนวทางที่มนุษย์ไม่มีประสบการณ์ต่อมัน

. แนวทางของบรรพบุรุษอันเกิดจากการถือเผ่าพันธุ์

-แนวทางของอัลลอฮฺ (ซบ.) และมวลมิตรผู้ที่เป็นที่รักของพระองค์ (เอาลิยาอฺ)

ผู้ศรัทธาต่ออัลลอฮฺ (ซบ.) จะเลือกเอาแนวทางของพระองค์และมวลมิตรผู้เป็นที่รักของพระองค์ ทั้งนี้เนื่องจากแนวทางดังกล่าวประกอบไปด้วยจุดเด่นต่าง ๆที่ไม่มีอยู่ในแนวทางอื่น ๆ เช่น

. แนวทางของอัลลอฮฺ (ซบ.) เป็นแนวทางที่มั่นคง ตรงกันข้ามกับแนวทางของผู้กดขี่แนวทางของความปรารถนาและความต้องการของประชาชน และแนวทางของอารมณ์ใฝ่ต่ำของมนุษย์ซึ่งจะเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา

-แนวทางของอัลลอฮฺ (ซบ.) มีแนวทางเดียวในขณะที่แนวทางอื่นๆมีอยู่อย่างดาษดื่น.

- มนุษย์จะมีความมั่นใจต่อการก้าวเดินในแนวทางของอัลลอฮฺ (ซบ.)เนื่องจากแนวทางนี้จะนำมนุษย์ไปสู่เป้าหมาย อันได้แก่ความพึงพอพระทัยของอัลลอฮฺ(ซบ.) อีกทั้งมนุษย์จะไม่ประสบกับความพ่ายแพ้ในแนวทางดังกล่าว

๔.เนื่องจากทุกสรรพสิ่งกำลังเคลื่อนตัวอยู่ในแนวทางที่อัลลอฮฺ (ซบ.) ทรงประสงค์ดังนั้น โอ้ อัลลอฮฺโปรดบันดาลให้เราอยู่ในแนวทางที่พระองค์ทรงพึงพอพระทัยด้วยเถิด

-แนวทางที่เที่ยงตรงคือ แนวทางของอัลลอฮฺ (ชบ.) ดังที่อัล กุรอานกล่าวว่า

اِنََّرَبِّىعَلَىصِرَاطٍمُسْتَقِيْمٍ

ความว่า แท้จริงพระผู้อภิบาลของข้าพระองค์ทรงอยู่บนแนวทางอันเที่ยงตรง" (ฮูด ๕๖)

- แนวทางที่เที่ยงตรงคือ แนวทางของบรรดาศาสนทูต (นบี) ดังที่อัล-กุรอานกล่าวว่า

اِنَّكَلَمِنَالْمٌرْسَلِيْنَعَلَىصِرَاطٍمُسْتَقِيْمٍ

ความว่า แท้จริงเจ้าคือหนึ่งในบรรดาผู้ถูกส่งมาเป็นศาสนทูตซี่งอยู่บนแนวทางอันเที่ยงตรง (ยาซีน ๓-๕ )

- แนวทางอันเที่ยงตรงคือ แนวทางแห่งการเป็นบ่าวของอัลลอฮฺ (ซบ.)ดังโองการที่ว่า

وَاَنِاعْبُدُوْنِىهَذَاصِرَاطُمُسْتَقِيْم

ความว่า และพวกเจ้าจงเคารพภักดีข้า ซึ่งแนวทางนี้คือแนวทางที่เที่ยงตรง" (ยาซีน๖๑)

-แนวทางที่เที่ยงตรงคือ การมอบหมายไว้วางใจในอัลลอฮฺ (ซบ.) ดังที่อัล-กุรอานกล่าวว่า

وَمَنْيَعْتَصِمْبِاللَّهِفَقَدْهُدِىَاِلَىصِرَاطٍمُسْتَقِيْمٍ

ความว่า"และผู้ใดยึดมั่นในอัลลอฮฺเขาย่อมได้รับการชี้นำไปสู่แนวทางที่เที่ยงตรงอย่างแน่นอน(อาลิอิมรอน ๑๐๑)

๕. มนุษย์จะต้องขอความช่วยเหลือจากอัลลฮฮฺ (ซบ.)ทั้งในการเลือกแนวทางที่เที่ยงตรง และในการดำรงอยู่อย่างต่อเนื่องในแนวทางนั้นใช่แล้วการอยู่ในแนวทางถือเป็นสิ่งสำคัญและการอยู่ในแนวทางที่เที่ยงตรงโดยปราศจากความช่วยเหลือของอัลลอฮฺ (ซบ.) นั้นเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ ด้วยเหตุนี้อัล-กุรอานจึงกล่าวว่า

اِيَّاكَنَسْتَعِيْنُاِهْدِنَاالصِّرَاطَالْمُسْتَقِيْم

ความว่า "เฉพาะพระองค์เท่านั้นที่เราขอความช่วยเหลือ (โอ้อัลลอฮฺ)โปรดชี้นำเราสู่แนวทางอันเที่ยงตรงด้วยเถิด (ฟาติหะ ๕-๖)

. การอยู่ในแนวทางที่เที่ยงตรงคือสิ่งเดียวเท่านั้นที่มุสลิมทุกคนต้องวอนขอจากอัลลอฮฺ (ซบ.) ในทุก ๆ นมาซประจำวันแม้กระทั่งท่านศาสดามุฮัมมัด (ศ็อล ฯ) และบรรดาอิมามผู้บริสุทธิ์ (อ.) เองก็ตาม

-การอยู่ในแนวทางที่เที่ยงตรงนั้นครอบคลุมอยู่ในทุกกิจการงานดังนั้นในทุกขณะและทุกกิจการงานของมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นการเลือกแนวทาง เพื่อน คู่ครอง อาชีพการงานสาขาการศึกษา จรรยามารยาท แนวความคิดและอื่น ๆเขาจะต้องวอนขอให้อยู่ในแนวทางที่ถูกต้อง และเที่ยงตรงในกิจการเหล่านั้นจากอัลลอฮฺ(ซบ. ) ทั้งนี้เนื่องจากบางครั้งในเรื่องของความเชื่อ มนุษย์คิดได้อย่างถูกต้องแต่ในการปฏิบัติเขาประสบกับความผิดพลาดหรือในทางกลับกันบางครั้งมนุษย์เข้าใจหลักการกว้าง ๆ ได้อย่างถูกต้องแต่ในการระบุสิ่งที่เป็นเป้าหมาย และตัวบ่งชี้ของหลักการดังกล่าวนั้นเขาประกบกับความผิดพลาด

ดังนั้น การวอนขอแนวทางที่เที่ยงตรงจากอัลลอฮฺ (ซบ.)จึงถือเป็นความจำเป็นในทุกขณะ

-การอยู่ในแนวทางที่เที่ยงตรงมีหลายระดับขั้นตอนดังนั้นการวอนขอการชี้นำจากอัลลอฮฺ (ซบ.)แม้กระทั่งสำหรับผู้ที่อยู่ในแนวทางที่ถูกต้องเที่ยงตรงแล้วก็ตามถือเป็นสิ่งจำเป็นดังที่อัล-กุรอานกล่าวว่า

وَالَّذيْنَاهْتَدَوْازَادَهُمْهُدَى

ความว่า "และบรรดาผู้ได้รับการชี้นำนั้น (อัลลอฮฺ)จะทรงเพิ่มพูนการชี้นำแก่พวกเขา" (มุฮัมมัด ๑๗)

-แนวทางที่เที่ยงตรงคือ ทางสายกลาง ส่วนขวากับซ้ายคือความเฉไฉท่านอิมามอะลี (อ.) ได้กล่าวไว้ในเรื่อง นี้ว่า

اَلْيَمِيْنُوَالْشِمَالُمُضَلَّةُوَالطَّرِيْقُالوُسطَىهِىَالْجادَّةُ่

ความว่า "ขวากับซ้ายคือความหลงผิด ส่วนทางสายกลางนั้นคือแนวทาง(ที่เที่ยงตรง)(๒)

๖. แนวทางที่เที่ยงตรงหมายถึง การหลีกเลี่ยงจากความสุดโต่งในทุกรูปแบบ กล่าวคือแนวทางนี้มิใช่ทั้งการศรัทธาอย่างเลยเถิดและการปฏิเสธโดยสิ้นเชิงมิใช่ทั้งวัตถุนิยมและจิตนิยม มิใช่ทั้งการถือเอาการปฏิบัติหรือการศรัทธาแต่เพียงประการเดียวเป็นหลัก มิใช่ทั้งการประจบสอพลอ และอิจฉาริษยามิใช่ทั้งการมีจิตใจกว้างอย่างไร้ขอบเขต และตระหนี่ถี่เหนียวมิใช่ทั้งการใส่ใจแต่เฉพาะโลกหน้าหรือเฉพาะโลกนี้อย่างเดียวมิใช่ทั้งการหลงลืมพระเจ้าและประชาชน มิใช่ทั้งการห้ามสิ่งที่ดีงามและอนุมัติสิ่งที่ต้องห้ามมิใช่เฉพาะการยึดถือเฉพาะสติปัญญาและความรู้สึกเป็นเกณฑ์

แนวทางที่เที่ยงตรงคือแนวทางที่ปราศจากความเฉไฉและความสุดโต่งในทุกรูปแบบอย่างสิ้นเชิงในการเลือกแนวทางจำเป็นต้องขอความช่วยเหลือจากอัลลอฮฺ (ซบ.)ทั้งนี้เนื่องจากแนวทางเต็มไปด้วยภยันตรายบางคนเลยเถิดออกไปนอกเส้นทางในแง่ของความเชื่อในขณะที่อีกบางส่วนเลยเถิดในแง่ของการปฏิบัติและศิลธรรมจรรยาบางคนอ้างว่าการงานทั้งหมดของมนุษย์เป็นการกระทำของอัลลอฮฺ (ซบ.)ประหนึ่งมนุษย์ไม่มีเจตนารมณ์ใดๆ ในชะตากรรมของตนเลยในขณะที่อีกบางคนถือว่าตนเองสามารถทำทุกสิ่งที่ต้องการได้โดยที่พระหัตถ์ของอัลลอฮฺ(ซบ.) ถูกพันธนาการไว้ บางคนถือว่าผู้นำของอัลลอฮฺคือประชาชนทั่วๆไปหรือในบางครั้งคือนักไสยศาสตร์ หรือคนเสียสติ ในขณะที่อีกบางคนจินตนาการว่าผู้นำผู้ทรงเกียรติเหล่านั้นคือพระเจ้าบางคนสั่งห้ามการเยี่ยมเยียนหลุมฝังศพของบรรดาอิมามผู้บริสุทธิ์ (อ.)ในขณะที่อีกบางคนแสวงหาสื่อสัมพันธ์ แม้แต่ต้นไม้หรือจอมปลวกบางคนถือว่าเรื่องปากท้องเป็นประเด็นหลักในขณะที่บางคนมองข้ามกิจการทั้งหมดของโลกนี้ บางคนมีความหึงหวงอย่างไม่มีกาละเทศะในขณะที่อีกบางคนปล่อยภรรยาของตนออกไปตามถนนหนทางหรือร้านรวงโดยปราศจากฮิญาบ (๓)การปฏิบัติและ

พฤติกรรมเหล่านี้คือ การเฉไฉ และหลงออกไปจากเส้นทางที่เที่ยงตรงของการชี้นำอัลลอฮ. (ซบ. ) ได้ทรงแนะนำดีน อันมั่นคงของพระองค์ไว้ว่าเป็นแนวทางที่เที่ยงตรง(๔) นอกจากนี้ยังมีรายงานไว้ด้วยเช่นกันว่า บรรดาอิมามผู้บริสุทธ์ (อ.) กล่าวว่า"พวกเราคือแนวทางที่เที่ยงตรง"ซึ่งหมายถึงตัวอย่างที่เป็นประจักษ์พยานในเชิงปฏิบัติของแนวทางที่เที่ยงตรงอีกทั้งแบบอย่างสำหรับการก้าวเดินในแนวทางนี้คือบรรดาผู้นำของอัลลอฮ. (ซบ.)ดังกล่าวพวกเขาเหล่านั้นได้แสดงทัศนะ และเสนอแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับกิจการทั้ง

หมดในการดำเนินชีวิตไว้ อาทิเช่น การพักผ่อนหย่อนใจการศึกษาหาความรู้อาหารการกิน การบริจาค การให้ทาน การวิพากษ์ วิจารณ์ การแนะนำการตัดสัมพันธ์ การไกล่เกลี่ย ความรักต่อบุตรหลาน เป็นต้นนอกจากนี้บรรดาผู้นำดังกล่าวยังแนะนำเราให้มีดุลยภาพและความเป็นสายกลางด้วยเช่นกัน(๕)

ในอัล-กุรอานและรายงานหะดีษมีตัวอย่างปรากฏอยู่มากมายที่เน้นถึงดุลยภาพและความพอดี และห้ามการสุดโต่งในทุก ๆกิจการงาน เช่นกล่าวว่า

كُلُواوَشْرَبُواوَلاَتُسْرِفُوا

ความว่า "จงกินและจงดื่ม แต่จงอย่าฟุ่มเฟือย (อัล-อะอฺรอฟ ๓๑)

وَلاَتَجْعَلْيَدَكَمَغْلُوْلَةُاِلَىعُنُقِكَوَلاَتَبْسُطْهَاكُلِّالبَسْطِفَتَقْعُدَمَلُومًامَحْسُورًا

ความว่า "จงอย่าพันธนาการมือของเจ้าไว้ที่ต้นคอ (ด้วยความตระหนี่ถี่เหนียว)และจงอย่าแบมือของเจ้าจนสุดเหยียด (ด้วยการสุรุ่ยสุร่ายฟุ่มเฟือย)อันเป็นเหตุให้เจ้าต้องถูกตำหนิ แ ละสิ้นเนื้อประดาตัว" (บะนีอิสรออีล ๒๙)

وَالَّذِيْنَاِذَااَنْفَقُوالَمْيُسْرِفُواوَلَمْيَقْتُرُواوَكَانَبََيْنَذَلِكَقَوَامًا

ความว่า "(ปวงบ่าวของพระผู้ทรงเมตตาคือ)ผู้ซึ่งในยามใช้จ่ายพวกเขาจะไม่สุรุ่ยสุร่ายและไม่ตระหนี่แต่ทว่าพวกเขามีดุลยภาพในระหว่างทั้งสองนั้น"(อัล-ฟุรกอน ๖๗)

وَلاَتَجْهَربِصَلاَتِكَوَلاَتُخَافِتْبِهَاوَابْتَغِبَيْنَذَلِكَسَبِيْلاً

ความว่า "จงอย่าอ่านนมาซด้วยเสียงดังหรือค่อยจนเกินไป แต่ทว่าจงแสวงหาทางหนึ่ง(ที่มีความพอดี)ในระหว่างทั้งสองนั้น" (บะนีอิสรออีล ๑๑๐)

จงปฏิบัติดีต่อบิดามารดา อัล-กุรอานกล่าวว่าوَبِالْوالِدَيْنِاِحْسَانًا(๖)

แต่ทว่าในยามที่บุคคลทั้งสองห้ามปรามเจ้าจากแนวทางของอัลลอฮฺ(ซบ.)การเชื่อฟังบุคคลทั้งสองถือว่าไม่จำเป็น อัล-กุรอานกล่าวว่าلاَتُطِعْهُمِا(๗)

ท่านศาสดามุฮัมมัด (ศ็อล ฯ) มีหน้าที่เผยแผ่สาส์นทั้งต่อสาธารณوَكَانَرَسُوْلاًنَبِيًّا(๘)และต่อครอบครัวوَكَانَيَأْمُرُاَهْلَهُبِالصَّلَوةِ(๙)

อิสลามได้แนะนำในเรื่องของการนมาซ ซึ่งเป็นสื่อสัมพันธ์กับพระผู้สร้างและแนะนำให้จ่ายชะกาต(บริจาคทานตามศาลนบัญญิต) ซึ่งเป็นสื่อสัมพันธ์กับประชาชนوَاَقِيْمُوالصَّلَواةَوَآتُوالزَّكَوةَ(๑๐)

ความรักจะต้องไม่เป็นเหตุให้เราเบี่ยงเบนออกไปจากความถูกต้องอัล-กุรอานกล่าวว่า

يَايُّهَاالَّذِيْنَأمَنُوْاكُوْنُوْاقَوَّامِيْنِبِالْقِسْطِشُهَدَأءَلِلَّهِوَلَوْعَلَىاَنْفُسِكُمْأَوِالْوَالِدَيْنِوَالاَقْرَبَيْنَ(๑๑)

และความเป็นศัตรูก็จะต้องไม่ทำให้เราละทิ้งความยุติธรรม

وَلاَيَجْرِمَنَّكُمْشَنَئَانُقَوْمٍعَلَىاَلاَّتَعْدِلُوْا(๑๒)

ผู้ศรัทธาคือบุคคลที่มีทั้งพลังผลักไสأَشِدَّآءُعَلَىالكُفَّارِ(๑๓) และพลังดึงดูดرُحَمَآبَيْنَهُمْ(๑๓)

ความศรัทธาโดยจิตใจที่ควบคู่กับการกระทำความดีงามถือเป็นสิ่งจำเป็นوَالَّذِيْنَآمَنُوْاوَعَمِلُواالصَّلِحَاتِ(๑๔)

น้ำตาและการวิงวอนขอจากอัลลอฮฺ (ชบ.) เพื่อชัยชนะเป็นสิ่งจำเป็นرَبَّنَاأَفْرِغْعَليْنَاصَبْرًا(๑๕)

ในขณะเดียวกันความอดทน อดกลั้นในความทุกข์ยากก็เป็นสิ่งจำเป็นเช่นกันอัล-กุรอานกล่าวว่า

كَمْمِنْفِئِةٍقَلِيْلَةٍغَلَبَتْفِئَةًكَثِيْرَةًبِأِذْنِاللَّهِوَاللَّهُمَعَالصَّابِرِيْنَ(๑๖)

ในค่ำอาชูรอท่านอิมามฮุซัยนฺ (อ.)ทั้งวิงวอนและคร่ำครวญต่ออัลลอฮฺ(ซบ.)อีกทั้งหมกมุ่นอยู่กับการตระเตรียมดาบและอาวุธ ในวันอาเราะฟะฮฺและค่ำวันอีดกุรบานบรรดาหุจญาจ (ผู้ประกอบพิธีหัจญ์) จะวิงวอนขอพรต่ออัลลอฮฺ (ชบ.)ในขณะที่ในวันรุ่งขึ้น (วันอีดกุรบาน) พวกเขาจะต้องสัมผักับบรรยากาศและกลิ่นคาวเลือด ณ สถานที่เชือดพลี

อิสลามให้การยอมรับการถือครองกรรมสิทธิ์แต่ในขณะเดียวกันอิสลามได้จำกัดขอบเขตกรรมสิทธิ์ดังกล่าวไว้โดยไม่อนุมัติให้สร้างความเสียหายต่อผู้อี่น

อัล-กุรอานกล่าวว่า "โลกนี้คือ เเหล่งของเครื่องประดับอันสวยงาม"

اَلْمَالُوَالْبًنُوْنَزِيْنُةُالحَيَوةِوَالدُّنْيَا(๑๗)

ในขณะเดียวกันอัล-กุรอานก็ถือว่าความคลั่งไคล้หลงใหลต่อโลกนี้เป็นความน่ารังเกียจ

وَاِنَّهُلِحُبِّالْخَيْرِلَشَدِيْدًا(๑๘)

อิสลามมิใช่ศาสนาที่มีเพียงด้านเดียวและเน้นหนักเฉพาะแง่มุมใดแง่มุมหนึ่งเท่านั้นแต่ทว่าอิสลามได้ให้การชี้นำในเรื่องดุลยภาพ ความพอดีและแนวทางที่ถูกต้องเที่ยงตรงไว้ในทุกแง่มุมของชีวีตมนุษย์

------------------------------------------------------------

๑.อนึ่งصِرَاطในวันกิยามะฮฺ คือชื่อ ของสะพานหนี่งที่ทอดอยู่เหนือนรกซึ่งมนุษย์ทุกคนจะต้องเดินข้ามสะพานดังกล่าว.

๒. บิฮารุ้ลอันวารฺ เล่มที่ ๘๗ หน้าที่ ๓

๓. การแต่งกายของสตรีตามหลักการอิสลามซึ่งจะต้องปกปิดทุกส่วนของร่างกายยกเว้นใบหน้าและมือทั้งสองต่อหน้าสาธารณชน

๔. ซูเราะฮฺ อัล-อันอาม ๑๖๑صِرَاطٍمُسْتَقِيْمٍدِيْنًاقَيِّمًا

๕. ผู้สนใจสามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมในเรื่องนี้ได้ในหนังสืออุศูลกาฟีบทที่ว่าด้วย "อิกฺติศอด ฟิล-อิบาดะฮฺ

๖.อัล-บะกอเราะฮฺ ๘๓

๗.ลุกมาน ๑๕

๘." ่และเขาเป็นศาสนทูตและเป็นศาสดา" มัรยัม ๕๔

๙. "และเขาได้กำชับครอบครัวของตนในการนมาซ" มัรยัม ๕๕

๑๐. "จงดำรงการนมาซและจงจ่ายซะกาต" บะกอเราะฮฺ ๔๓

๑๑. "โอ้ ผู้ศรัทธาทั้หลาย จงยืนหยัดต้วยความยุติธรรมอย่างแท้จริงจงเป็นสักขีพยาน

เพื่อ อัล-อัลลอฮฺเถิด แม้ว่า (การเป็นพยานนั้น)จะให้โทษแก่ตนเองหรือแก่บิดามารดา หรือแก่บรรดาญาติสนิทของพวกเจ้าก็ตาม" (นิซาอฺ ๑๓๕)

๑๒."จงอย่าให้ความเป็นศรัตรูทีมีกับกลุ่มชนหนึ่งชักนำพวกเจ้าไปสู่การละทิ้งความยุติธรรม"(อัล-มาอิดะฮฺ ๘)

๑๓. "พวกเขามีความแข็งกร้าวต่อผู้ปฎิเสธและมีเมตตาในระหว่างพวกเขา" (อัล-ฟัตหฺ๒๙)

๑๔. "บรรดาผู้ศรัทธา และประกอบความดีงาม" (บะกอเราะฮฺ ๘๒)

๑๕. "โอ้ พระผู้อภิบาลของพวกเรา โปรดหลั่ง ความอดทนแก่พวกเราด้วยเถิด"(อัล-อะอฺรอฟ ๑๒๖)

๑๖.ตั้งเท่าไหร่แล้วที่ชนกลุ่มน้อยมีชัยชนะเหนือชนกลุ่มใหญ่ด้วยอนุมัติของอัลลอฮฺและอัลลอฮฺทรงอยู่กับผู้อดทน" (บะกอเราะฮฺ ๑๔๙)

๑๗. "ทรัพย์สมบัติและลูกหลานคือเครื่องประดับสำหรับชีวิตในโลกนี้" (อัล-กะฮฺฟิ๔๖)

๑๘." แท้จริงมนุษย์(ผู้อกัญญูและตระหนีถี่ เหนียวในความโปรดปรานต่าง ๆของอัลลอฮฺ) มีดวามหลงใหลในทรัพย์สมบัติอย่างคลั่งไคล้" ( อัล-อาดิยาต ๘)